ఒక్కసారి శబ్దం చేస్తే చాలు, రాకెట్ ప్రయోగం కంటే తీవ్రమైన ధ్వని పుట్టించి మనిషి గుండె చప్పుడును సైతం ఆపేయగల జీవి మన భూమిపై ఉందని మీకు తెలుసా? సముద్రపు అగాధాల్లో, సూర్యరశ్మి ఏమాత్రం చేరని కారుచీకట్లలో సంచరించే స్పెర్మ్ వేల్ ప్రకృతి సృష్టించిన అత్యంత వింతైన అద్భుతం. ఇది కేవలం ఒక భారీ జలచరం మాత్రమే కాదు; రాడార్ లాంటి ధ్వని తరంగాలు, కోట్ల విలువైన సువాసనా ద్రవ్యాలు, అద్భుతమైన తెలివితేటలతో సాగర సామ్రాజ్యాన్ని శాసించే శక్తివంతమైన ప్రాణి.
ప్రాణాంతకమైన క్లిక్ సౌండ్ మరియు ఆహార వేట ■ ఈ వేల్ చేసే ఒక చిన్న ‘క్లిక్’ శబ్దం సముద్రంలో పెను విలయాన్ని సృష్టిస్తుంది. రాకెట్ ప్రయోగ శబ్దం 180 డెసిబుల్స్, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం 200 డెసిబుల్స్ ఉంటే, స్పెర్మ్ వేల్ ధ్వని తీవ్రత ఏకంగా 236 డెసిబుల్స్ వరకు చేరుతుంది. ఇది 25 మీటర్ల దూరం నుండి టేకాఫ్ అయ్యే విమానం శబ్దం కంటే రెండింతలు ఎక్కువ. ఈ ధ్వని తరంగాలు నీటిలో మనిషికి ఎదురుగా తగిలితే కర్ణభేరి పగలడమే కాకుండా, రక్తప్రసరణ స్తంభించి ప్రాణాలు పోతాయి. సూర్యకాంతి సోకని వేల మీటర్ల లోతుల్లో దాగి ఉండే ‘జెయింట్ స్క్విడ్’ల వేటకు వేల్ ఈ ధ్వనినే ఆయుధంగా వాడుతుంది. ఈ శబ్ద తీవ్రతకు స్క్విడ్ నాడీ వ్యవస్థ పక్షవాతానికి గురై స్తంభించిపోగానే, స్పెర్మ్ వేల్ ఆహారాన్ని నమలకుండా నేరుగా వాక్యూమ్ క్లీనర్లా మింగేస్తుంది.
సహజ జలాంతర్గామి మరియు వింత నిద్ర ■ స్పెర్మ్ వేల్ శరీర నిర్మాణం, జీవన విధానం సైన్స్ ఫిక్షన్ తరహాలో ఉంటాయి. వీటి తలలో దాదాపు 1000 నుండి 2000 లీటర్ల వరకు ‘స్పెర్మాసెటి’ అనే ద్రవ రూప మైనం ఉంటుంది. వేల మీటర్ల లోతుకు దూకేటప్పుడు ఇవి నాసికారంధ్రం ద్వారా చల్లటి నీటిని లోపలికి లాగి ఆ నూనెను గడ్డకట్టిస్తాయి. దాంతో శరీరం బరువై జలాంతర్గామిలా సులభంగా లోపలికి మునిగిపోతుంది. తిరిగి పైకి వచ్చేటప్పుడు శరీర వేడితో ఆ మైనం కరిగి తేలికవుతుంది. ఇక వీటి నిద్ర మరీ విచిత్రం. ఇవి ఇతర చేపల్లా ఈదుతూ పడుకోవు; నీటి మధ్యలో తల పైకి, తోక కిందికి పెట్టి స్తంభాల వలె నిలువుగా తేలుతూ కేవలం 10 నుండి 15 నిమిషాలు మాత్రమే కునుకు తీస్తాయి.
ఫ్లోటింగ్ గోల్డ్: కోట్ల విలువైన అంబర్గ్రీస్ ■ జెయింట్ స్క్విడ్లను మింగినప్పుడు వాటి పదునైన ముక్కులు అరగక వేల్ పేగుల్లో చిక్కుకుంటాయి. వాటి వల్ల లోపలి అవయవాలకు గాయం కాకుండా ఉండేందుకు వేల్ శరీరం ఒక ప్రత్యేక రసాయనాన్ని స్రవించి ఆ ముక్కుల చుట్టూ రాయిలా తయారుచేసి విసర్జిస్తుంది. దీనినే ‘అంబర్గ్రీస్’ లేదా తేలే బంగారం అంటారు. నీటిపై తేలుతూ ఎండ, ఉప్పుగాలి తగలడం వల్ల కాలక్రమేణా ఇది అద్భుతమైన సువాసనను సంతరించుకుంటుంది. ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఖరీదైన లగ్జరీ పెర్ఫ్యూమ్స్లో సువాసన ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉండేందుకు దీనిని వాడుతుంటారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో దీని విలువ కోట్ల రూపాయల్లో పలుకుతుంది.
అసాధారణ తెలివితేటలు మరియు కుటుంబ వ్యవస్థ ■ జంతు ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ మెదడు (సుమారు 8 నుండి 9 కిలోలు) స్పెర్మ్ వేల్కు ఉంటుంది. ఇవి ప్రాంతాన్ని బట్టి వేర్వేరు మాండలికాల్లో సంభాషించుకుంటాయి. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలోని వేల్ భాష పసిఫిక్ వేల్స్కు అర్థం కాదు. ప్రతి వేల్కు ఒక ప్రత్యేకమైన పేరు లేదా సంకేతం ఉంటుంది. వీటిలో కుటుంబ బంధాలు చాలా బలమైనవి. తల్లి వేల్ వేటకు వెళ్లినప్పుడు గుంపులోని ఇతర ఆడ వేల్స్ పిల్లల సంరక్షణ (బేబీ సిట్టింగ్) చూసుకుంటాయి. ఒకవేళ కిల్లర్ వేల్స్ వంటి శత్రువులు దాడికి వస్తే, పిల్లలను మధ్యలో ఉంచి పెద్ద వేల్స్ అన్నీ రక్షణ వలయంలా చుట్టూ తోకలను నిలబెట్టి పోరాడతాయి.
పర్యావరణ పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర ■ స్పెర్మ్ వేల్స్ పాముల మాదిరిగానే తమ పాత చర్మాన్ని పొరలుగా విడిచిపెడతాయి, దీనిని ఇతర చిన్న చేపలు ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, లోతుల్లో వేటాడి పైకి వచ్చినప్పుడు ఇవి విసర్జించే వ్యర్థాల్లో ఐరన్ పుష్కలంగా ఉంటుంది. ఇది సముద్రపు ఫైటోప్లాంక్టన్ నాచు మొక్కల ఎదుగుదలకు ఎరువులా పనిచేస్తుంది. ఈ మొక్కలు భూ వాతావరణం నుండి లక్షల టన్నుల కార్బన్ డయాక్సైడ్ను పీల్చుకుని భూతాపాన్ని (గ్లోబల్ వార్మింగ్) అదుపులో ఉంచుతాయి.
మనం నదులు, సముద్ర తీరాల్లో పారవేసే ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు అంతిమంగా లోతైన జలాల్లోకి చేరి ఇలాంటి అరుదైన జీవుల మనుగడకు ముప్పు తెస్తున్నాయి. ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, సముద్ర కాలుష్యంపై అవగాహన పెంచుకోవడం ద్వారానే ఈ సాగర సంపదను కాపాడుకోగలం. స్పెర్మ్ వేల్ కేవలం ఒక సాధారణ సముద్ర జీవి మాత్రమే కాదు; భూమి జీవావరణాన్ని సమతుల్యంగా ఉంచే నిశ్శబ్ద రక్షకుడు.