ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ చుట్టూ గత, వర్తమాన వ్యవహారాలకు సంబంధించిన తీవ్ర ఆరోపణలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
- కేరళ మాజీ సీఎస్ సంచలన ఆరోపణ: 2016లో జ్ఞానేష్ కుమార్ కేంద్ర హోంశాఖలో జాయింట్ సెక్రటరీగా పనిచేస్తున్న సమయంలో, కేరళలోని పతనంతిట్ట లోక్‌సభ స్థానం నుంచి బీజేపీ తరఫున పోటీ చేయాలని, గెలిస్తే కేంద్ర మంత్రి పదవి ఇప్పిస్తామని తనకు రాజకీయ ఆఫర్ ఇచ్చారని కేరళ మాజీ చీఫ్ సెక్రటరీ జి.జి. థామస్ ఆరోపించారు. సర్వీసులో ఉన్న ఐఏఎస్ అధికారి ఒక రాజకీయ పార్టీ తరఫున రాయబారం నడపడం తీవ్ర రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన అని రాహుల్ గాంధీ సహా విపక్ష నేతలు తీవ్ర స్థాయిలో ధ్వజమెత్తారు.
- 2006 నాటి సూసైడ్ నోట్ వివాదం: 1988 బ్యాచ్ కేరళ క్యాడర్ అధికారైన జ్ఞానేష్ కుమార్ గత చరిత్ర కూడా ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమైంది. 2006లో ఆయన కేరళ పీడబ్ల్యూడీ కార్యదర్శిగా ఉన్న సమయంలో వరల్డ్ బ్యాంక్ రోడ్ ప్రాజెక్ట్ అధికారి లీ సి బీన్ ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. బిల్లుల చెల్లింపుల్లో తీవ్ర జాప్యం, లంచాల డిమాండ్ వేధింపుల వల్లే తాను చనిపోతున్నట్లు లీ సి బీన్ రాసిన సూసైడ్ నోట్‌లో జ్ఞానేష్ కుమార్ పేరు ప్రస్తావనకు వచ్చింది. ఆ సమయంలో ఆయన బదిలీకి గురికావడమే కాకుండా, విజిలెన్స్ విచారణను కూడా ఎదుర్కొన్నట్లు పాత రికార్డులు వెల్లడిస్తున్నాయి.
సీఈసీ నియామక ప్రక్రియ & పెరుగుతున్న నిరసనలు: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324 స్ఫూర్తికి విరుద్ధంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తెచ్చిన 2023 కొత్త చట్టం కమిషన్ స్వతంత్రతను దెబ్బతీసిందనే విమర్శలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ◆ కమిటీ మార్పు: ఎన్నికల కమిషనర్ల ఎంపిక కమిటీ నుంచి భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని (CJI) తప్పించి, ఆ స్థానంలో కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రిని చేర్చడం ద్వారా ప్రభుత్వానికే సంపూర్ణ ఆధిక్యత లభించేలా చట్టాన్ని రూపొందించారు. ◆ చట్టపరమైన రక్షణలు: పదవిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే కాకుండా, పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా సీఈసీ, ఈసీలపై ఎలాంటి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోకుండా రక్షణ కల్పించే నిబంధనలను చట్టంలో పొందుపరచడం తీవ్ర విమర్శలకు దారితీసింది.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో ఎన్నికల వ్యూహకర్త ప్రశాంత్ కిషోర్ గతంలో ఎన్నికల సంఘం పక్షపాత తీరుపై తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేశారు. సీఈసీ రాజీనామా చేయాలనే డిమాండ్‌తో ముంబై కేంద్రంగా పెద్ద ఎత్తున ప్రజా ఉద్యమాన్ని నిర్మించేందుకు సన్నాహాలు జరుగుతున్నట్లు సమాచారం. ఈ పరిణామాలన్నీ ప్రజాస్వామ్యంలో అత్యంత కీలకమైన స్వతంత్ర వ్యవస్థల విశ్వసనీయతను తీవ్ర పరీక్షకు గురిచేస్తున్నాయి.
